بهترین پارچه مبل چیست؟ مقایسه مخمل، کتان، شنیل، جیر، بوکله و چرم

در کارگاه ما، پرسشی که بیش از همه از خریداران می‌شنویم، درباره پارچه است: «کدام پارچه بهتر است؟» پاسخ صادقانه این است که «بهترین پارچه» وجود ندارد؛ پارچه مناسب به سبک زندگی شما، کاربرد مبل، سبک دکوراسیون و میزان وقتی که برای نگهداری دارید بستگی دارد. پارچه‌ای که برای یک مبل استیل در پذیرایی رسمی عالی است، ممکن است برای مبل نشیمن خانواده‌ای با دو کودک و یک گربه، کابوس باشد.

در این مقاله، رویه‌کوبان کارگاه ما که هر روز با این پارچه‌ها کار می‌کنند، ویژگی‌های واقعی هر پارچه را توضیح می‌دهند؛ از دوام و نگهداری گرفته تا ظاهر و حس لمس.

پیش از انتخاب پارچه؛ چند معیار مهم

عدد مارتیندیل (مقاومت سایشی)

مارتیندیل آزمونی است که مقاومت پارچه در برابر سایش را اندازه می‌گیرد: پارچه زیر دستگاه آن‌قدر ساییده می‌شود تا آثار فرسودگی ظاهر شود. عدد بالاتر یعنی پارچه مقاوم‌تر.

• زیر ۱۰ هزار دور: مناسب کوسن‌های تزیینی و استفاده خیلی کم.
• ۱۵ تا ۲۵ هزار دور: مناسب استفاده خانگی معمولی.
• بالای ۲۵ هزار دور: مناسب استفاده سنگین خانگی، خانه‌های با کودک.
• بالای ۴۰ هزار دور: مناسب فضاهای تجاری مثل هتل و کافه.

ضدلک و ضدآب بودن

بسیاری از پارچه‌های امروزی با پوشش‌های ضدلک عرضه می‌شوند که مایعات را روی سطح نگه می‌دارند و فرصت پاک کردن می‌دهند. این ویژگی در خانه‌های با کودک، بسیار ارزشمند است.

ثبات رنگ در برابر نور

اگر مبل کنار پنجره آفتاب‌گیر قرار می‌گیرد، پارچه‌ای انتخاب کنید که در برابر نور خورشید رنگ نبازد.

پرز دادن (Pilling)

برخی پارچه‌ها پس از مدتی گلوله‌های ریز پرز روی سطحشان ایجاد می‌شود. پارچه‌های با الیاف بلندتر و بافت فشرده‌تر، کمتر پرز می‌دهند.

مخمل

مخمل پارچه‌ای با پرز کوتاه و متراکم است که حس لمس نرم و درخشش ملایمی دارد. مخمل‌های امروزی معمولاً از پلی‌استر ساخته می‌شوند و بسیار مقاوم‌تر از مخمل‌های قدیمی‌اند.

• ظاهر: مجلل، گرم، با رنگ‌های عمیق و درخشش در نور.
• دوام: مخمل‌های پلی‌استر باکیفیت، مقاومت سایشی بالایی دارند.
• نگهداری: با برس نرم در جهت پرز تمیز می‌شود؛ جای نشستن ممکن است اثر موقت روی پرز بگذارد.
• مناسب برای: مبل استیل، مبل چستر، مبل‌های شاخص با رنگ جسور.
• محدودیت: موی حیوانات خانگی روی آن دیده می‌شود.

چستر مخمل ونیز نمونه‌ای از جلوه مخمل روی دوخت کاپیتونی است.

شنیل

شنیل پارچه‌ای با نخ‌های پرزدار است که سطحی نرم و کمی برجسته می‌سازد. یکی از محبوب‌ترین پارچه‌های مبل راحتی در ایران است.

• ظاهر: گرم و نرم، با بافتی ملایم؛ کمتر از مخمل براق است.
• دوام: بسیار خوب؛ برای استفاده روزمره عالی است.
• نگهداری: آسان؛ بسیاری از شنیل‌ها ضدلک‌اند.
• مناسب برای: مبل راحتی نشیمن، مبل ال، مبل تختخواب‌شو.

اگر نمی‌دانید چه پارچه‌ای بگیرید، شنیل ضدلک تقریباً همیشه انتخاب امنی است. کاناپه سورنا با همین پارچه ساخته می‌شود.

کتان و کتان‌نما

کتان پارچه‌ای طبیعی با بافت نمایان و ظاهری ساده و آرام است. کتان طبیعی خالص چروک می‌شود و در برابر لکه حساس است؛ به همین دلیل در مبلمان، بیشتر از «کتان‌نما» استفاده می‌شود؛ پارچه‌ای که ظاهر کتان را دارد اما از الیاف مخلوط ساخته شده و چروک نمی‌شود.

• ظاهر: طبیعی، روشن، مناسب سبک‌های مینیمال و اسکاندیناوی.
• دوام: کتان‌نما دوام خوبی دارد؛ کتان خالص کمتر.
• نگهداری: کتان‌نما آسان؛ کتان طبیعی نیاز به دقت بیشتر.
• مناسب برای: خانه‌های روشن، آب‌وهوای گرم، مبل‌های مدرن.

بوکله

بوکله پارچه‌ای با نخ‌های حلقه‌ای است که سطحی برجسته و پشمی‌شکل می‌سازد. در سال‌های اخیر یکی از پرطرفدارترین پارچه‌ها در طراحی داخلی شده است.

• ظاهر: گرم، امروزی، با بافت دلنشین؛ بیشتر در رنگ‌های روشن و خنثی.
• دوام: خوب، اما حلقه‌ها ممکن است با ناخن حیوانات یا اشیای تیز کشیده شوند.
• نگهداری: لکه‌ها در بافت حلقه‌ای کمی دیرتر پاک می‌شوند.
• مناسب برای: مبل‌های منحنی، مبل تک، خانه‌های بدون حیوان خانگی.

مبل ال تینا و کاناپه ماهان با بوکله ساخته می‌شوند.

جیر و جیرنما

جیر طبیعی، سطح پشتی چرم است که حالت مخملی دارد. در مبلمان بیشتر از جیر مصنوعی (میکروفایبر) استفاده می‌شود که ظاهری مشابه و نگهداری آسان‌تری دارد.

• ظاهر: نرم و مات، با حسی گرم و لوکس.
• دوام: میکروفایبر بسیار مقاوم است.
• نگهداری: میکروفایبر لکه‌ها را خوب پس می‌دهد و موی حیوانات کمتر به آن می‌چسبد.
• مناسب برای: خانه‌های با کودک و حیوان خانگی.

ژاکارد

ژاکارد پارچه‌ای است که نقش آن در هنگام بافت، درون پارچه ایجاد می‌شود؛ نه با چاپ. به همین دلیل نقش‌ها ماندگارند و با شستشو یا سایش از بین نمی‌روند.

• ظاهر: کلاسیک، با نقش‌های گل، اسلیمی یا هندسی.
• دوام: خوب تا عالی، بسته به ضخامت و نوع نخ.
• مناسب برای: مبل استیل، سلطنتی و کلاسیک.

چرم طبیعی و چرم مصنوعی

چرم طبیعی

• مزایا: بسیار بادوام، با گذشت زمان زیباتر می‌شود، تمیز کردن آسان.
• محدودیت‌ها: گران، در برابر ناخن حیوانات و اشیای تیز خش برمی‌دارد، به تغذیه دوره‌ای نیاز دارد، در تابستان گرم و در زمستان سرد است.

چرم مصنوعی

چرم مصنوعی باکیفیت با پشت پارچه‌ای، ظاهری نزدیک به چرم طبیعی دارد و قیمتش بسیار کمتر است.

• مزایا: آسان‌شو با دستمال مرطوب، مقاوم در برابر لکه، مناسب خانه‌های با حیوان.
• محدودیت‌ها: چرم مصنوعی بی‌کیفیت پس از چند سال ترک می‌خورد و پوسته می‌شود؛ حتماً نوع ضخیم با پشت پارچه‌ای انتخاب کنید.

چستر لندن با چرم مصنوعی ضخیم ساخته شده است.

پارچه‌های پلی‌استر، نخی یا مخلوط؛ جنس الیاف چه اهمیتی دارد؟

اسم پارچه (مخمل، شنیل، کتان) بیشتر به نوع بافت اشاره دارد؛ اما جنس الیاف، رفتار واقعی پارچه را تعیین می‌کند:

• پلی‌استر: مقاوم در برابر سایش و چروک، رنگ‌پذیری خوب و قیمت مناسب. بیشتر پارچه‌های مبل امروزی پایه پلی‌استر دارند. نقطه ضعفش تنفس کمتر و الکتریسیته ساکن در هوای خشک است.
• پنبه و الیاف طبیعی: تنفس‌پذیر و خنک، حس لمس طبیعی؛ اما زودتر چروک و لک می‌شوند و رنگشان در آفتاب زودتر می‌رود.
• ویسکوز: درخشش و نرمی زیبایی دارد، اما در برابر آب حساس است و ممکن است لکه آب روی آن بماند.
• مخلوط: ترکیب پلی‌استر با پنبه یا ویسکوز، تلاشی برای جمع کردن مزایای هر دو است؛ بسیاری از بهترین پارچه‌های مبل، مخلوط‌اند.

وقتی پارچه‌ای را انتخاب می‌کنید، درصد الیاف آن را بپرسید. پارچه‌ای با بیش از ۷۰ درصد پلی‌استر، معمولاً برای مبل روزمره خانواده مطمئن‌تر است.

چطور کیفیت پارچه را در فروشگاه بسنجیم؟

چند آزمون ساده که در فروشگاه هم می‌توانید انجام دهید:

1. آزمون کشش: گوشه پارچه را با دو دست بکشید؛ پارچه باکیفیت فرم خود را حفظ می‌کند و درز بافت آن باز نمی‌شود.
2. آزمون مالش: با کف دست چند بار محکم روی پارچه بکشید؛ اگر پرز جدا شد یا سطح گلوله‌گلوله شد، پارچه زود پرز می‌دهد.
3. آزمون نور: پارچه را جلوی نور بگیرید؛ بافت باید فشرده و یکنواخت باشد و نور زیادی از آن عبور نکند.
4. پشت پارچه: پشت پارچه‌های باکیفیت معمولاً یک لایه تقویتی دارد که از کش آمدن و باز شدن درزها جلوگیری می‌کند.
5. رنگ در نور روز: رنگ پارچه را کنار پنجره ببینید؛ نور مهتابی فروشگاه رنگ‌ها را تغییر می‌دهد.

مقایسه سریع پارچه‌ها

• بیشترین دوام در استفاده روزمره: شنیل ضدلک، میکروفایبر، چرم مصنوعی ضخیم
• مجلل‌ترین ظاهر: مخمل، ژاکارد، چرم طبیعی
• خنک‌ترین برای تابستان: کتان و کتان‌نما
• گرم‌ترین برای زمستان: مخمل، شنیل، بوکله
• مناسب‌ترین برای حیوان خانگی: میکروفایبر و چرم مصنوعی
• مناسب‌ترین برای کودکان: شنیل ضدلک و میکروفایبر

انتخاب پارچه بر اساس شرایط خانه

خانه با کودک

پارچه‌های ضدلک با رنگ‌های میانه (نه خیلی روشن، نه خیلی تیره)، مثل شنیل ضدلک یا میکروفایبر. روکش‌های جداشدنی هم مزیت بزرگی‌اند.

خانه با حیوان خانگی

از بوکله و پارچه‌های حلقه‌ای که ناخن در آن گیر می‌کند پرهیز کنید. میکروفایبر و چرم مصنوعی ضخیم بهترین گزینه‌اند. مقاله مبل مناسب خانواده‌های دارای کودک و حیوان خانگی را بخوانید.

آب‌وهوای گرم و مرطوب

در شهرهای جنوبی و شمالی، پارچه‌های تنفس‌پذیر مثل کتان‌نما و شنیل، راحت‌تر از مخمل سنگین و چرم‌اند. در رطوبت بالا، پارچه‌های ضدآب از کپک زدن جلوگیری می‌کنند.

پذیرایی رسمی کم‌استفاده

اینجا می‌توانید پارچه‌های لطیف‌تر و مجلل‌تر مثل مخمل روشن یا ژاکارد را انتخاب کنید.

نگهداری پارچه مبل

• هفته‌ای یک‌بار با جاروبرقی و سری برس نرم، گردوغبار را بگیرید.
• لکه‌ها را فوراً با دستمال سفید و آب ولرم، با ضربه‌های آرام (نه مالش) پاک کنید.
• پیش از استفاده از هر ماده شوینده، آن را روی قسمتی پنهان از پارچه امتحان کنید.
• مبل را از تابش مستقیم آفتاب دور نگه دارید.

راهنمای کامل را در مقاله نگهداری و تمیز کردن مبل پارچه‌ای و صفحه راهنمای پارچه و نگهداری ببینید.

تعویض پارچه در آینده

یکی از مزیت‌های مبل با اسکلت محکم این است که پس از چند سال، می‌توانید فقط رویه آن را عوض کنید و مبلی تازه داشته باشید. اگر امروز رنگی جسور انتخاب می‌کنید و نگرانید چند سال دیگر از آن خسته شوید، نگران نباشید؛ رویه‌کوبی مجدد با پارچه جدید، هزینه‌ای بسیار کمتر از خرید مبل نو دارد. مقاله تعویض رویه مبل یا خرید مبل نو؟ این موضوع را بررسی کرده است.

جمع‌بندی

برای استفاده روزمره و خانه‌های پرتردد، شنیل ضدلک و میکروفایبر؛ برای جلوه و شکوه، مخمل و ژاکارد؛ برای سبک‌های روشن و طبیعی، کتان‌نما و بوکله؛ و برای خانه‌های با حیوان، چرم مصنوعی ضخیم. هر پارچه‌ای که انتخاب می‌کنید، عدد مارتیندیل و ضدلک بودن آن را بپرسید و پیش از خرید، نمونه واقعی یا عکس در نور روز را ببینید.